جعبه استخوان شتر دوگره اسلیمی 16 اثر استاد غلامی

جعبه استخوان شتر دوگره اسلیمی ۱۶، اثری است که در آن استاد غلامی نادرترین متریال صنایع دستی استخوان شتر را با نقوش هندسی و اسلیمی چنان در هم آمیخته که هر سطح آن، یک معماری مینیاتوری شده است. عدد ۱۶ سانتی‌متر، طول یا ارتفاع این جعبه را نشان می‌دهد که نسبت به نمونه‌های ۷ و ۹ سانتی، بزرگ‌تر و پرکاربردتر است و برای نگهداری عینک، خودکار گرانقیمت، ست انگشتر، ساعت مچی یا چند تکه جواهر ایده‌آل می‌باشد. استخوان شتر، با آن سختی فوق‌العاده و بافت فشرده و متراکمش، بوم نقاشی نیست که قلم‌مو بر آن بچرخد؛ تخته سنگی است که حکاکی روی آن، هر اشتباهی را بی‌بازگشت می‌کند. استاد غلامی با دهه‌ها تجربه، سطح این جعبه را چنان صیقل داده که به درخششی عاج‌گونه و لطیف رسیده است. رنگ طبیعی استخوان، طیفی از کرم روشن تا عسلی گرم دارد که گرمایی اصیل و کهن را القا می‌کند. اما آنچه این جعبه را از سایر آثار متمایز می‌کند، مفهوم «دوگره» در نام آن است. «گره» در هنر اسلیمی و هندسی ایرانی، به نقطه یا نقشی گفته می‌شود که در آن چند خط اسلیمی به هم می‌رسند و گره‌ای بصری ایجاد می‌کنند. «دوگره» یعنی در این جعبه، دو گره مستقل و در عین حال هماهنگ، در دو نقطه متفاوت از سطح (اغلب روی درب و بدنه یا دو طرف جعبه) طراحی شده‌اند. این دو گره، توسط پیچک‌ها و شاخه‌های اسلیمی به یکدیگر متصل می‌شوند و شبکه‌ای از تقارن و نظم را پدید می‌آورند.

سایز ۱۶ سانتی، جعبه استخوان شتر را از یک شیء تزئینی صرف به یک وسیله کاربردی و ارزشمند تبدیل کرده است. در این ابعاد، جعبه دیگر فقط برای یک مهر یا یک انگشتر نیست؛ می‌تواند چندین شی ارزشمند را در کنار هم نگه دارد. فرم جعبه، مستطیلی با لبه‌های نرم و گرد طراحی شده تا هم در دست جا بگیرد و هم در کشو یا روی میز بنشیند. درِ جعبه به صورت کشویی یا لولایی، نرم و بدون گیر باز و بسته می‌شود. نقوش اسلیمی دوگره در سراسر سطح جعبه گسترده شده‌اند؛ گره نخست روی درب جعبه، چشمگیرتر و گره دوم روی بدنه، ظریف‌تر. این دو گره، با پیچک‌ها و برگ‌های اسلیمی به هم راه می‌یابند و شبکه‌ای از نظم را خلق می‌کنند که قبل از دیدن محتویات جعبه، ذهن بیننده را با نظم و تقارن آشتی می‌دهد. استاد غلامی در این اثر، از رنگ و طلا خبری نیست؛ تمام زیبایی، در حکاکی‌های عمیق و دقیق است که در زیر نور، سایه‌روشن‌هایی دلنشین ایجاد می‌کنند. درون جعبه با پارچه یا جیر نرم آسترکشی شده تا از اشیای داخل محافظت کند. مجموعه شفقی این جعبه نادر و معماری‌گونه را به کسانی پیشنهاد می‌کند که به دنبال جعبه‌ای بزرگ‌تر، پرکاربردتر و در عین حال اصیل‌تر هستند؛ کسانی که قدر نظم، تقارن و پیچیدگی ساده اسلیمی را می‌دانند. جعبه استخوان شتر دوگره اسلیمی ۱۶، برای آن ساخته شده که نه فقط اشیا، که نظم را در کنار هم نگه دارد.