تخته نرد خاتم پشت گرد 50 اسلیمی کلاسیک دو با کیف و مهره اثر استاد قضاوی

تخته نرد خاتم پشت گرد ۵۰ اسلیمی کلاسیک دو، اثری است که استاد قضاوی در آن، دو جهان هنری متفاوت را در یک قاب ۵۰×۵۰ سانتی‌متری به رویارویی دعوت کرده است. عدد ۵۰ بیانگر ابعاد حرفه‌ای و استاندارد بین‌المللی است. نخستین ویژگی برجسته این شاهکار، «پشت گرد» بودن آن است؛ برخلاف بسیاری از تخته‌های نرد که تنها رویه دارای تزئینات است، در این اثر، پشت تخته نیز با همان دقت و ظرافت گرد و صیقلی شده و مزین به هنر است. اما آنچه این تخته را منحصربه‌فرد می‌کند، مفهوم «اسلیمی کلاسیک دو» در نام آن است. «کلاسیک دو» یعنی استاد قضاوی دو نوع اسلیمی مجزا و در عین حال هماهنگ را در کنار هم نشانده است. در بخشی از تخته، اسلیمی‌های باز و کشیده با پیچک‌های بلند و روان که یادآور مکتب تبریز و هرات است، نقش بسته و در بخش دیگر، اسلیمی‌های بسته و فشرده با گره‌های متعدد و هندسی‌تر که به مکتب اصفهان و شیراز نزدیک‌تر است. این دو جنس اسلیمی در یک اثر، گفتگویی خاموش اما پر معنا بین دو دوره از شکوه هنر ایرانی را روایت می‌کنند. زمینه این نقوش با خاتم‌کاری ظریف و متراکم از چوب‌های آبنوس، گردو، فوفل و استخوان پوشانده شده و اسلیمی‌ها با ورق طلای خالص و برجسته‌کاری ملایم بر روی آن اجرا شده‌اند. حاشیه‌های تخته نیز با ردیف‌های موازی از همان اسلیمی‌های کلاسیک، هارمونی کامل را ایجاد کرده است.

آنچه تخته نرد خاتم پشت گرد ۵۰ اسلیمی کلاسیک دو را به یک شاهکار بی‌نظیر تبدیل می‌کند، تقارن وارونه میان رویه و پشت تخته است. در بسیاری از تخته‌های دو رو، طرح رویه و پشت یا یکسان است یا کاملاً متفاوت. اما استاد قضاوی در این اثر، طرح رویه را با اسلیمی باز و کشیده و طرح پشت را با اسلیمی بسته و فشرده اجرا کرده است. وقتی تخته بسته است، از بیرون فقط پشت گرد را می‌بینید و درگیر نظم فشرده اسلیمی‌های بسته می‌شوید. وقتی تخته را باز می‌کنید، ناگهان با روانی و رهایی اسلیمی‌های باز روبرو می‌شوید؛ گویی هنرمند می‌خواهد بگوید «زیبایی همیشه یک شکل نیست». مهره‌های این تخته نرد نیز با الهام از هر دو نوع اسلیمی (ترکیبی از بسته و باز) تراش و صیقل خورده‌اند. کیف همراه محصول از چرم طبیعی ممتاز با رنگ قهوه‌ای سوخته (هماهنگ با گرمای چوب گردو) و آستر مخملی طلایی طراحی شده است. مجموعه شفقی این اثر را به کسانی پیشنهاد می‌کند که تخته نرد برایشان فقط یک وسیله بازی نیست، بلکه یک مسئله برای تأمل است. تخته نرد خاتم پشت گرد ۵۰ اسلیمی کلاسیک دو، دعوتی است به تماشای دو روی یک سکه؛ جایی که هنر ایرانی، پیچیده‌ترین مفاهیم را در ساده‌ترین فرم‌ها به تصویر می‌کشد.