جعبه استخوان شتر 9 سانتی سه کره نقاشی اثر استاد کرباسی و استاد قضاوی

جعبه استخوان شتر ۹ سانتی سه‌کره نقاشی، اثری است که در آن دو استاد برجسته استاد کرباسی و استاد قضاوی دست در دست هم داده‌اند تا یک شاهکار مینیاتوری و سه‌بعدی خلق شود. عدد ۹ سانتی‌متر، ارتفاع این جعبه را نشان می‌دهد و عبارت «سه‌کره» به فرم خاص آن اشاره دارد: جعبه از سه بخش کروی یا نیم‌کروی تشکیل شده که روی هم سوار می‌شوند. این سه کره، معمولاً به صورت عمودی (مانند آدم‌برفی) یا افقی (سه کره به هم چسبیده) طراحی می‌شوند و هر کدام، در یا محفظه‌ای جداگانه دارند. فرم سه‌کره، برخلاف جعبه‌های مکعبی یا استوانه‌ای ساده، پیچیده و مجسمه‌وار است. کار روی استخوان شتر با آن سختی فوق‌العاده و بافت فشرده برای چنین فرمی، نیازمند دقتی جراح‌وار است. استاد کرباسی مسئولیت ساختار و بدنه این جعبه را بر عهده داشته است. او با مهارتی کم‌نظیر، سه کره را از دل استخوان شتر تراشیده، سوراخ‌ها و اتصالات را چنان دقیق کار کرده که درها نرم و بدون گیر باز و بسته شوند. سطح کره‌ها نیز با ظریف‌ترین قطعات خاتم (از جنس استخوان، آبنوس، گردو و فوفل) پوشانده شده و گاهی بخش‌هایی خالی مانده تا استاد قضاوی نقاشی‌های خود را روی آن پیاده کند. اتصال سه کره به یکدیگر بدون آنکه فرم کلی خشن یا ناهماهنگ شود، خود هنری است که فقط استادی با دهه‌ها تجربه از عهده آن برمی‌آید.

وجه تمایز اصلی این جعبه، نقاشی‌های استاد قضاوی روی سطوح کروی و محدب آن است. نقاشی روی استخوان – آن هم روی سطحی منحنی و با ابعاد ۹ سانتی – کاری بس دشوار و حساس است. قلم‌مو باید چنان ظریف باشد که مویی از آن دیده نشود و رنگ‌ها چنان پایدار و چسبناک که روی سطح صیقلی استخوان، پخش نشوند. استاد قضاوی در این اثر، سه کره را سه روایت مستقل در نظر گرفته است. کره پایین: نقوش اسلیمی و ختایی با طلا و لاجورد. کره میانی: صحنه‌ای از بزم یا شکار با حضور مرغان و گل‌های شاه عباسی. کره بالایی (درب): یک گل مرکزی بزرگ با تشعیرهای ظریف زرین. هر سه روایت، با هم هارمونی دارند اما تکراری نیستند. واژه «نقاشی» در نام این اثر، تأکیدی بر دست‌ساخت بودن و نبود هیچ چاپ و الگوی تکراری است. رنگ‌های طبیعی و گیاهی به کار رفته (فیروزه‌ای، لاجوردی، زرشکی، سبز زمردی و طلایی) در کنار زمینه گرم استخوان شتر، جلوهای سلطنتی و در عین حال صمیمی ایجاد کرده‌اند. درون هر سه کره نیز با جیر یا پارچه نرم آسترکشی شده تا از اشیای داخل (انگشتر، گوشواره، مهر و…) محافظت کند. مجموعه شفقی این جعبه نادر و سه‌بعدی را به کسانی پیشنهاد می‌کند که از جعبه‌های تخت و دوبعدی خسته شده‌اند. به کسانی که می‌خواهند هنر را نه فقط در یک سطح، که در یک حجم بچرخانند و تماشا کنند. جعبه استخوان شتر ۹ سانتی سه‌کره نقاشی، برای آن ساخته شده که ارزشمندترین چیزهایتان را در معماری‌ترین جای ممکن جای دهید.