قاب لچک ترنج شصتی دار 18*24 با پلاک گل و مرغ اثر استاد سیف اللهی

قاب لچک ترنج شصتی دار ۱۸*۲۴ با پلاک گل و مرغ، یک قاب بزرگ نیست؛ یک شاهکار مینیاتوری از معماری ایرانی است. ابعاد ۱۸ در ۲۴ سانتی‌متر، آن را به اندازه‌ای جمع‌وجور کرده که روی میز عسلی، کنسول یا حتی دیوار راهرو جا بگیرد، اما آنقدر بزرگ است که تمام جزئیات لچک و ترنج در آن دیده شود. لچک و ترنج، آن نقش مرکزی بیضی‌شکل (ترنج) و چهار گوشه‌ی بادبزنی (لچک)، در این قاب کوچک، چنان با تناسب طراحی شده‌اند که گویی استاد سیف اللهی یک قاب بزرگ را در کپی‌کردن، کوچک نکرده؛ از اول برای همین ابعاد، معماری کرده است. ترنج در مرکز، نه آنقدر کشیده که به لبه‌ها بچسبد، نه آنقدر فشرده که گم شود. چهار لچک، هر کدام در یک گوشه، با فاصله‌ای دقیق از ترنج، تعادل را برقرار کرده‌اند. واژه «شصتی دار» یعنی این قاب، حالت قاب‌مانند و برجسته دارد؛ از دیوار یا سطح میز فاصله می‌گیرد و سایه‌ای نرم می‌اندازد. تمام سطح لچک و ترنج با خاتم ظریف پوشانده شده است. استاد سیف اللهی از مثلث‌های ریز آبنوس، گردو، فوفل، استخوان و برنج چنان فشرده و منظم در کنار هم چیده که بافتی یکدست و درخشان ایجاد شده است. حاشیه قاب نیز با نوارهای باریک خاتم قاب گرفته شده.

اما استاد سیف اللهی به همین هندسه خشک بسنده نکرده است. در میان لچک و ترنج، پلاک‌های گل و مرغ (احتمالاً در چهار گوشه یا در فواصل منظم) جای گرفته‌اند. هر پلاک، یک بوم مینیاتوری کوچک است با ابعادی حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر. بر روی هر کدام، با ظریف‌ترین قلم‌موها، یک گل شاه عباسی شکفته، چند برگ اسلیمی و یک مرغ خوش‌خوان نقش بسته است. رنگ‌ها لاجوردی، فیروزه‌ای، زرشکی، سبز زمردی و طلا در این ابعاد ریز چنان فشرده و درخشان نشسته‌اند که گویی هر پلاک، یک نگین میناکاری شده است. تضاد میان هندسه‌ی سرد و منظم خاتم با لطافت و گرمای نقوش گل و مرغ، چشمنواز و هوشمندانه است. پلاک‌ها کمی از سطح خاتم بالاتر نشسته‌اند و در نور، سایه‌ای نرم می‌اندازند. لچک‌ها و ترنج نیز بی‌نقش نیستند؛ استاد سیف اللهی درون آن‌ها را با اسلیمی‌های ریز و ختایی‌های ظریف (معمولاً با خطوط طلایی) پر کرده تا از سادگی محض خارج شوند. عبارت «سفارشی شفقی» یعنی شفقی در این قاب ۱۸*۲۴، از زاویه لچک‌ها تا آخرین پر مرغ، چیزی را به شانس واگذار نکرده است. مجموعه شفقی این قاب را به کسانی پیشنهاد می‌کند که لچک و ترنج را دوست دارند اما فضای کافی برای قاب‌های بزرگ ندارند. قاب لچک ترنج شصتی دار ۱۸*۲۴، برای آن ساخته شده که معماری ایرانی را در ابعاد یک کتاب، روی دیوارت داشته باشی.