تخته نرد 40 لب گرد تو صدف رو نقاشی با مهره خاتم اثر استاد سیف اللهی

تخته نرد ۴۰ لب گرد تو صدف رو نقاشی، اثری است که در آن استاد سیف اللهی بوم نقاشی مرسوم را کنار گذاشته و جایگزینش کرده با صدف طبیعی. عدد ۴۰ به ابعادی اشاره دارد که برای حمل و استفاده روزمره ایده‌آل است، اما آنچه این تخته را از بسیاری آثار هم‌سایز خود متمایز می‌کند، در انتخاب «زمینه» آن نهفته است. «تو صدف» یعنی تمام سطح تخته، پیش از هر چیز، با لایه‌ای از صدف طبیعی مرغوب پوشانده شده است. صدف‌هایی با برش‌های منظم و صیقلی، در کنار هم چیده شده‌اند تا زمینه‌ای درخشان، سفید و عسلی ایجاد کنند. اما استاد سیف اللهی در اینجا متوقف نمی‌شود. او بر روی این زمینه صدفی، نقاشی می‌کند. نه با قلم‌موی معمولی، بلکه با ظریف‌ترین ابزار و رنگ‌های پایدار. تفاوت نقاشی روی صدف با نقاشی روی چوب یا لاک در این است که صدف، نور را از زیر رنگ عبور می‌دهد. هر گل و برگ و مرغی که استاد روی صدف می‌کشد، درخشش ذاتی صدف را با خود حمل می‌کند؛ گویی نقاشی نه از بیرون، که از درون صدف جوانه زده است. «لب گرد» بودن تخته نیز لبه‌ها را به انحنایی نرم بدل کرده که هم نشستن دست را خوشایند می‌کند و هم از آسیب دیدن گوشه‌ها جلوگیری می‌کند. حاشیه‌های تخته نیز با همان صدف و نقوش اسلیمی زرین تزیین شده، اما به اندازه کافی ساده نگه داشته شده تا چشم، محو تماشای میدان اصلی نشود.

آنچه تخته نرد ۴۰ لب گرد تو صدف رو نقاشی را به یک مجموعه کامل تبدیل می‌کند، مهره‌های خاتم همراه آن است. استاد سیف اللهی در این اثر، رابطه‌ای هوشمندانه میان بدنه و مهره‌ها برقرار کرده است. بدنه سفارش داده: «صدف باش و نقاشی‌های نرم داشته باش». مهره‌ها اما جنس دیگری دارند. مهره‌ها از خاتم ساخته شده‌اند؛ مثلث‌های ریز آبنوس، گردو، فوفل و استخوان، با نظم هندسی و خشک خود، درست نقطه مقابل لطافت و نرمی نقاشی‌های روی صدف قرار می‌گیرند. این تضاد، نه ضعف که گفتگو است. وقتی مهره خاتم روی تخته صدفی حرکت می‌کند، گویی دو هنر متفاوت از دو قطب زیبایی ایرانی، در یک صفحه به مصالحه رسیده‌اند. کیف همراه این تخته نرد نیز از چرم طبیعی با آستر مخملی ضخیم طراحی شده است. مجموعه شفقی این اثر را به کسانی پیشنهاد می‌کند که از یکدستی و تکراری بودن خسته شده‌اند؛ به کسانی که می‌فهمند چرا استاد سیف اللهی صدف را به جای لاک انتخاب کرده و چرا مهره‌ها را از خاتم ساخته است. تخته نرد ۴۰ لب گرد تو صدف رو نقاشی، برای کسی است که می‌داند زیبایی گاهی در تضادها معنا می‌شود؛ جایی که صدف نرم و درخشان، میزبان خاتم خشک و هندسی است و هر دو، در نهایت، یک بازی را ممکن می‌کنند.