قاب خاتم دو گل 13*18 استخوانی با پلاک گل و مرغ اثر استاد فتاحی 3

قاب خاتم دو گل ۱۳*۱۸ استخوانی با پلاک گل و مرغ، برادر کوچکتر قاب ۱۸*۲۴ است؛ اما کوچکی‌اش، از ارزشش کم نکرده، فقط آن را صمیمی‌تر کرده است. ابعاد ۱۳ در ۱۸ سانتی‌متر، یعنی اندازه‌ی یک کتاب جیبی؛ روی میز عسلی، کنار تخت خواب، یا حتی روی طاقچه‌ی پنجره جا می‌گیرد، بی‌آنکه فضا را اشغال کند. واژه «استخوانی» در نام این اثر، مهم‌ترین رازش است. زمینه‌ی این قاب، از چوب گردو نیست؛ از استخوان طبیعی (احتمالاً استخوان شتر یا گاو) ساخته شده است. استخوان، با آن رنگ کرم تا عسلی روشن و درخششی نرم و عاج‌گونه، گرمای خاصی به قاب بخشیده. بر روی این زمینه روشن، دو گل خاتم‌کاری شده در نیمه‌های بالا و پایین قاب، با تقارنی دقیق در برابر هم ایستاده‌اند. استاد فتاحی در این قاب کوچک، از مثلث‌های ریز خاتم آبنوس مشکی، گردو قهوه‌ای، فوفل طلایی، استخوان سفید و برنج زرین استفاده کرده اما برخلاف نمونه بزرگ‌تر، تراکم را کمی کاهش داده تا تناسب با ابعاد ۱۳*۱۸ حفظ شود. ساقه‌ها و برگ‌های اسلیمی که دو گل را به هم وصل می‌کنند، باریک‌تر از همیشه تراشیده شده‌اند. حاشیه قاب نیز با نوار باریکی از خاتم و یک خط استخوانی دیگر قاب گرفته شده تا هارمونی رنگ‌ها کامل شود.

تضاد میان زمینه استخوانی روشن و خاتم تیره، اولین چیزی است که در این قاب چشم را می‌رباید. اما استاد فتاحی به همین دو گل بسنده نکرده. در میان ساقه‌ها و برگ‌ها – معمولاً در مرکز قاب و بین دو گل اصلی پلاک‌های ریز گل و مرغ را جای داده است. این پلاک‌ها در ابعاد بسیار کوچک (حدود ۱ تا ۲ سانتی‌متر)، با ظریف‌ترین قلم‌موها نقاشی شده‌اند. لاجوردی، فیروزه‌ای، زرشکی، سبز زمردی و طلا، روی استخوان سرد، چنان گرم و درخشان نشسته‌اند که گویی هر پلاک، یک قطره رنگ تازه است. مرغ‌های کوچک، روی شاخه‌های خاتم نشسته‌اند و گل‌های ریز، در میان برگ‌ها گم می‌شوند. در ابعاد ۱۳*۱۸، هیچ اشتباهی پنهان نمی‌ماند. کوچک‌ترین لک، انحراف در تقارن یا پهنای ناهموار یک ساقه، مثل خورشید وسط روز روشن است. نبودن این اشتباهات، یعنی استاد فتاحی سال‌هاست که در این ابعاد کار می‌کند و می‌داند هر قابی، اندازه‌ی خاص خودش را می‌طلبد. عبارت «سفارشی شفقی» یعنی شفقی این قاب ۱۳*۱۸ را از اولین برش استخوان تا آخرین پر مرغ، دیده و تأیید کرده است. مجموعه شفقی این قاب را به کسانی پیشنهاد می‌کند که جای خالی کوچکی روی دیوارشان دارند، اما دوست ندارند آن را با یک قاب بی‌روح پر کنند. قاب خاتم دو گل ۱۳*۱۸ استخوانی، برای آن ساخته شده که کوچک باشد اما ساده نباشد.